Gwarancja ubezpieczeniowa stanowi jedną z możliwych form zabezpieczenia kontraktów, zazwyczaj budowlanych, ale nie tylko.

Sednem gwarancji ubezpieczeniowej jest trójstronna relacja pomiędzy zleceniodawcą gwarancji (dłużnik), jej beneficjentem (wierzyciel), a zakładem ubezpieczeń (gwarant).

Zakład ubezpieczeń będący gwarantem jest zobligowany do wypłaty na rzecz beneficjenta sumy pieniężnej określonej na zasadach zawartych w umowie gwarancyjnej. Przy czym zobowiązanie zakładu ubezpieczeń zawsze jest zobowiązaniem pieniężnym, a odpowiedzialność cały czas pozostaje na dłużniku.

W sytuacji wypłaty z gwarancji, zakład ubezpieczeń żąda zwrotu wypłaconych kwot. Warto nadmienić, że przy zawieraniu gwarancji, gwarant (zakład ubezpieczeń) analizuje ryzyko związane z przedsięwzięciem objętym gwarancją: wypłacalność dłużnika, przygotowanie dłużnika pod względem strukturalnym i techniczno-technologicznym, identyfikuje i ustala wartości jego obecnych i przyszłych zobowiązań, szacuje wartość likwidacyjną firmy i sposoby windykacji oraz ocenia zabezpieczenia roszczeń regresowych.